Fakültemiz 2026-2027 eğitim-öğretim yılı Akademi Konferansları serisinin ilk programı 18 Kasım 2026 Çarşamba günü Konferans Salonumuzda yapıldı. İstanbul Uluslararası Medeniyet Araştırmaları Merkezi (MEDAR) Başkanı Prof. Dr. Bekir Karlığa’nın konuşmacı olduğu “İslam Düşüncesinin Batı Düşüncesine Etkileri” başlıklı konferansa dekanımız Prof. Dr. Hasan Meydan, akademisyenler ve öğrenciler katıldı.
Arş. Gör. Abdullah Arif Adalar’ın sunuculuğunu yaptığı program, Prof. Dr. Bekir Karlığa’nın özgeçmişinin sunulmasıyla başladı. Konuşmasının başında uzun süre önce emekli olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Karlığa, bu konferans vesilesiyle öğrencilerle yeniden bir araya gelmekten mutluluk duyduğunu ifade etti. Ardından bir toplumun düşünce sisteminin sağlamlığının önemine dikkat çekerek konuya giriş yaptı.
İnsanın tek boyutlu gücüyle varlığı bütünüyle kavrayamayacağını belirten Prof. Dr. Karlığa, varlığın ancak aklın bilgisi ile vahyin birlikte ele alınmasıyla açıklanabileceğini, bunun da hikmet olarak adlandırıldığını söyledi. Varlığı bu şekilde bütünüyle açıklayabilen düşünce sisteminin İslam düşüncesi olduğunu vurgulayan Karlığa, Hristiyan ve Yahudi düşüncesinin aklı göz ardı etmediğini, ancak vahyin tahrif edilmesi sebebiyle bu düşünce sistemlerinin beşerîleşerek tek boyutlu kaldığını dile getirdi. Prof. Dr. Karlığa, ilahiyat fakültelerinin kendi düşünce sistemimizi yeniden inşa ederek yeni bir bakış açısı geliştirmesi gerektiğinin de altını çizdi.
İslam düşüncesi ile Batı düşüncesini karşılaştıran Prof. Dr. Karlığa, İslam düşüncesinde akıl ile vahyin birbiriyle çelişmediğini ifade etti. Çelişki varmış gibi görünen durumlarda ya vahyin yanlış anlaşıldığını ya da aklın yanlış kullanıldığını belirtti. Her düşünce sisteminin kendisinden öncekilerden bir şeyler alıp sonrakilere bir şeyler aktardığını hatırlatan Karlığa, İslam düşüncesinin önceki medeniyetlerin birikimini süzgeçten geçirerek güçlü bir sistem ortaya koyduğunu söyledi. İslam medeniyetinin Hz. Peygamber’in vefatından yalnızca yüz yıl sonra yaşanan dünyanın üçte ikisine hâkim olduğunu belirten Prof. Dr. Karlığa, bu hızın İslam düşüncesinin dinamizmi sayesinde mümkün olduğunu vurguladı.
Konuşmasının devamında Batı düşüncesinin kaynaklarına değinen Prof. Dr. Karlığa, Avrupa’da ortaya çıkan düşünce hareketlerinin Yunan ve Roma medeniyetlerine dayandığını, ancak Yunan medeniyetinin özgün bir medeniyet olmadığını ifade etti. İlk medeniyet hareketlerinin on iki bin yıl önce Mezopotamya’da ortaya çıktığını hatırlatan Karlığa, Yunanistan’a felsefeyi Mısır’da yirmi yıl ilim tahsil eden Pisagor’un götürdüğünü belirtti. Eflatun’un da Babil’deki bilgileri Yunanistan’a taşıdığını ve Yunan felsefesinin bu birikim üzerine kurulduğunu söyledi.
Prof. Dr. Karlığa, Doğu Roma’nın Hristiyanlığı kabul etmesiyle eski kültürlerin yasaklandığını, Tevrat ve İncil dışındaki eserlerin okunmasına izin verilmediğini ve klasik Yunancanın unutulduğunu anlattı. Batı Roma’nın barbar istilasıyla yıkılmasının ardından Latincenin hâkim dil hâline geldiğini dile getirdi. İmparator Justinianus döneminde klasik kaynakların bulundurulması ve okunması yasaklandığı için filozofların Bizans’tan ayrılıp İran’a gitmek zorunda kaldığını aktardı. Bu yasakların ardından, özellikle 7. yüzyılda Avrupa’da okuma yazma oranının ciddi biçimde düştüğünü ve bu dönemin Orta Çağ karanlığı olarak bilindiğini söyledi. İslam düşüncesinde böyle bir dönemin bulunmadığına dikkat çeken Prof. Dr. Karlığa, Abbasilerin Bağdat’ta Beytülhikme’yi kurarak Cündişapur’daki eski Yunan kaynaklarını Arapçaya tercüme ettirdiğini belirtti. Halifelerin Bizans’a elçiler göndererek başka eserler de talep ettiğini ve bunları da Arapçaya çevirttiğini aktardı. Kindî ve Fârâbî gibi isimlerin bu birikim üzerinde önemli çalışmalar yaptığını ifade etti. Batı dünyasının İslam medeniyetinin büyüklüğünü Haçlı Seferleri ve seyyahlar aracılığıyla fark ettiğini sözlerine ekledi.
Konferansın sonunda düzenlenen soru-cevap bölümünün ardından dinleyiciler arasında yapılan çekilişle beş öğrenciye Prof. Dr. Bekir Karlığa’nın iki ciltlik İslam Düşüncesinin Batı Düşüncesine Etkileri adlı eseri hediye edildi. Program dekanımız Prof. Dr. Hasan Meydan’ın konuğumuz Prof. Dr. Bekir Karlığa’ya hediye takdimi ve toplu fotoğraf çekimi ile sona erdi.
19/11/2026